حسن مرسلوند

174

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

قزوينى ، محمد [ علامه ] ميرزا محمد قزوينى فرزند عبد العلى قزوينى در 15 ربيع الاول 1294 قمرى در محلهء دروازه قزوين تهران متولد شد . پدرش مرحوم ميرزا عبد الوهاب از مؤلفين چهارگانهء كتاب معروف نامهء دانشوران است كه محمد حسن خان اعتماد السلطنه در كتاب المآثر و الآثار خود از او ياد كرده است . محمد قزوينى ، تحصيلات علوم قديم را در تهران انجام داد و صرف و نحو را در خدمت پدرش و حاج سيد مصطفى قنات‌آبادى در مدرسهء معير الممالك فرا گرفت . فقه را در محضر قنات‌آبادى ، حاج شيخ محمد صادق تهرانى و حاج شيخ فضل الله نورى تحصيل كرد و سپس به آموختن كلام و حكمت قديم پرداخت و چون اين دو علم را در مدرسهء خان مروى نزد حاج شيخ على نورى بياموخت ، اصول فقه را در خدمت ملا محمد آملى و آقا ميرزا حسن آشتيانى تحصيل كرد . نزديك به دو سال در محضر حاج شيخ هادى نجم‌آبادى به شاگردى پرداخت . خود او دراين‌باره مىنويسد : « . . . از جمله بزرگوارانى كه از انفاس قدسيهء ايشان بدون تدريس و تدرّس كتب رسمى به مقدار استعداد ، كسب فيوضات نمودم ، مرحوم حاج شيخ هادى نجم‌آبادى است . قريب دو سال هر روز مقارن غروب آفتاب تا يكى دو [ ساعت ] از شب رفته با يكى از رفقا به مجلس محاضرهء مخصوص ايشان كه در بيرون منزلشان در حسن‌آباد ، در روى ريگ و زمين بىفرش منعقد مىشد ، حاضر مىشدم و از مفاوضات او و اجلّهء اصحاب و تلامذهء ايشان مستفيض مىگرديدم . . . » ديگر از اساتيدى كه قزوينى در محضرش حاضر شد ، سيد احمد اديب پيشاورى بود كه قزوينى به زحمت زياد از او كسب علم مىكرد .